İçeriğe geç
[email protected]
Fazilet TakvimiHayat Rehberi · 1973
AbdestFazilet Neşriyat kaynaklı

Abdest Nasıl Alınır? Resimli ve Adım Adım

Abdest nasıl alınır? Abdestin farzları, sünnetleri, mekruhları ve abdesti bozan şeyler; adım adım ve resimli, Muhtasar İlmihal'den.

Yayın tarihi
Okuma süresi
8 dakika
Kaynak
Muhtasar İlmihal

Bu yazıda abdest, Fazilet Neşriyat'ın Muhtasar İlmihal kitabındaki tarifiyle (Hanefî mezhebine göre) adım adım ve kitaptaki resimlerle anlatılır.

Abdest alma sırası kısaca:

Abdest nedir?

Abdest, belli âzâları usulüne göre yıkamaktan ve meshetmekten ibaret dinî bir temizliktir. Abdestsiz bir kimse namaz kılamaz, Kâbe'yi tavaf edemez, Kur'ân-ı Kerîm'e dokunamaz.

Namazın şartlarından birincisi hadesten tahârettir. Hades iki kısımdır:

  1. Küçük hades: Abdesti olmamaktır.
  2. Büyük hades: Cünüp olmak, kadınların lohusa veya hayızlı (aybaşı hali) olmasıdır.

Kadın olsun erkek olsun; namaz kılacak kimselerin abdestsiz ise abdest alması, cünüp ise gusletmesi yani bütün vücudunu yıkaması şarttır. Kadınların lohusalık ve aybaşı hallerinden sonra da gusletmeleri farzdır.

Abdest nasıl alınır?

1. Kıbleye dönmek, Eûzü ve Besmele

Mümkünse kıbleye dönülür, yüksek bir yere oturulur, Eûzü ve Besmele çekilir.

2. Eller

Eller bileklere kadar üç kere yıkanır, parmaklar birbiri arasına geçirilerek hilâllenir, parmaktaki yüzük oynatılarak altına su ulaştırılır.

Resim 1 · Eller: Eller bileklere kadar yıkanmalıdır. Yıkanırken bir elin parmakları diğer elin parmakları arasına geçirilerek hilallenir. Yüzük varsa, oynatılarak altına suyun geçmesi sağlanır.
Resim 1 · EllerEller bileklere kadar yıkanmalıdır. Yıkanırken bir elin parmakları diğer elin parmakları arasına geçirilerek hilallenir. Yüzük varsa, oynatılarak altına suyun geçmesi sağlanır.

3. Misvak

Varsa misvak kullanılır, yoksa başparmak ve şehâdet parmağıyla dişler ovulur.

Resim 2 · Misvak: Misvak kullanmak abdestin sünnetlerindendir. Misvak sağ ele alınır, serçe parmağın üstünden geçirilir, başparmakla altından tutulur. Islatılarak dişlere sağdan sola doğru sürülür.
Resim 2 · MisvakMisvak kullanmak abdestin sünnetlerindendir. Misvak sağ ele alınır, serçe parmağın üstünden geçirilir, başparmakla altından tutulur. Islatılarak dişlere sağdan sola doğru sürülür.

4. Ağız

Besmele çekilerek ağıza üç kere su alınır.

Resim 3 · Ağız: Ağız, sağ elle su alınıp çalkalanır. Ancak oruçlu olanlar, boğazlarına kaçmaması için ağızlarına suyu dolu dolu almazlar.
Resim 3 · AğızAğız, sağ elle su alınıp çalkalanır. Ancak oruçlu olanlar, boğazlarına kaçmaması için ağızlarına suyu dolu dolu almazlar.

5. Burun

Besmele çekilir, üç kere burna su verilir. Oruçlu değilse su burnun yumuşağına kadar çekilip, sol elle burun temizlenir.

Resim 4 · Burun: Buruna su sağ elle verilir, sol elle temizlenir. Oruçlu olanlar buruna suyu kuvvetle çekmezler.
Resim 4 · BurunBuruna su sağ elle verilir, sol elle temizlenir. Oruçlu olanlar buruna suyu kuvvetle çekmezler.

6. Niyet ve yüz

Abdeste kalb ile niyet edilip, Besmele çekerek avuca su alınıp saç bitiminden çene altına, yan taraflardan da kulak yumuşaklarına kadar yüz, üç kere yıkanır. Kaşların altı ıslatılır. Bu iş iki kere daha yapılır. Her yıkamada yüz ovalanır.

Resim 5 · Yüz: Yüzün iki kulak yumuşağı ile saçın bittiği yerden çene altı arası yıkanır.
Resim 5 · YüzYüzün iki kulak yumuşağı ile saçın bittiği yerden çene altı arası yıkanır.

7. Kollar

Besmele çekerek önce sağ, sonra sol kol dirsekle beraber üç kere ovalanarak yıkanır.

Resim 6 · Sağ kol: Sağ avuca su alınıp dirseğe doğru akıtılır. Sol elle dirseklere kadar (dirsekler de dahil) ovularak hiç kuru yer bırakılmaz.
Resim 6 · Sağ kolSağ avuca su alınıp dirseğe doğru akıtılır. Sol elle dirseklere kadar (dirsekler de dahil) ovularak hiç kuru yer bırakılmaz.
Resim 7 · Sol kol: Sol avuca su alınıp, dirseğe doğru akıtılır ve sağ elle dirseklere kadar (dirsekler de dahil) ovulur.
Resim 7 · Sol kolSol avuca su alınıp, dirseğe doğru akıtılır ve sağ elle dirseklere kadar (dirsekler de dahil) ovulur.

8. Baş, kulaklar ve boyun (mesh)

Besmele çekerek sağ elle başın dörtte biri mesh edilir. Sonra şehâdet parmaklarıyla kulaklar, başparmakla da kulakların arkası meshedilir. Elin baş ve işâret parmakları hariç, diğer üç parmaklar ile de boyun meshedilir.

Resim 8 · Baş: Sağ el ıslatılır ve başın ön tarafına saç bitiminden itibaren konulup, ıslak elle başın dörtte biri meshedilir.
Resim 8 · BaşSağ el ıslatılır ve başın ön tarafına saç bitiminden itibaren konulup, ıslak elle başın dörtte biri meshedilir.
Resim 9 · Kulaklar: Kulakların içi işaret parmakları ile, arkası da baş parmağın içi ile meshedilir.
Resim 9 · KulaklarKulakların içi işaret parmakları ile, arkası da baş parmağın içi ile meshedilir.
Resim 10 · Boyun: Baş ve işaret parmakları hariç diğer üç parmağın dışıyla boyun mesh edilir. Eller -çene altına doğru değil- kulak altından yüze doğru getirilir.
Resim 10 · BoyunBaş ve işaret parmakları hariç diğer üç parmağın dışıyla boyun mesh edilir. Eller -çene altına doğru değil- kulak altından yüze doğru getirilir.

Kaplama mesh yapmak sünnettir.

9. Ayaklar

Ayaklar sol el ile yıkanır. Besmele ile sağ ayağın ucundan yıkamaya başlanır ve ayak parmakları sol elin küçük parmağı ile hilâllenir. Hilâllemeye sağdan sola doğru yani, sağ ayakta küçük parmaktan, sol ayakta ise başparmaktan başlanır ve alttan üste doğru yapılır. Sağ ayak gibi sol ayak da besmele ile yıkanır.

Resim 11 · Sağ ayak: Sol elin serçe parmağı ile sağ ayağın parmak araları, küçük parmaklar altından yukarıya doğru başlamak suretiyle hilallenir ve ayağın tamamı yıkanır. Su, topuğun üst tarafından iki tarafa çıkık olan kemiklere kadar ulaştırılır.
Resim 11 · Sağ ayakSol elin serçe parmağı ile sağ ayağın parmak araları, küçük parmaklar altından yukarıya doğru başlamak suretiyle hilallenir ve ayağın tamamı yıkanır. Su, topuğun üst tarafından iki tarafa çıkık olan kemiklere kadar ulaştırılır.
Resim 12 · Sol ayak: Sol ayak da sağ ayak gibi sol elle yıkanır. Sol ayakta parmak aralarını aşağıdan yukarıya doğru hilallemeye başparmaktan başlamalıdır.
Resim 12 · Sol ayakSol ayak da sağ ayak gibi sol elle yıkanır. Sol ayakta parmak aralarını aşağıdan yukarıya doğru hilallemeye başparmaktan başlamalıdır.

Abdestte her âzâ yıkanırken kelime-i şehâdet okunur.

Abdestten sonra

Abdesten sonra artan sudan ayakta ve kıbleye karşı birkaç yudum içilir.

Abdesten sonra şu üç şey menduptur:

  1. Kelime-i şehâdet getirmek,
  2. "Sübhânekellâhümme ve bihamdik. Eşhedü en lâ ilâhe illâ ente estağfiruke ve etûbü ileyk" duasını okumak ve
  3. 1, 2 veya 3 defa "Kadr sûresini" okumak.
Sübhânekellâhümme ve bihamdik. Eşhedü en lâ ilâhe illâ ente estağfiruke ve etûbü ileyk

Kadr sûresi

Kadr sûresi: Bismillâhi'r-Rahmâni'r-Rahîm. İnnâ enzelnâhü fî leyleti'l-kadr. Ve mâ edrâke mâ leyletü'l-kadr. Leyletü'l-kadri hayrun min elfi şehr. Tenezzelü'l-melâiketü verrûhu fîhâ bi izni rabbihim min külli emr. Selâmün hiye hattâ matla'ı'l-fecr.

Bismillâhi'r-Rahmâni'r-Rahîm

İnnā enzelnâhü fî leyleti'l-kadr ✻ Ve mā edrâke mâ leyletü'l-kadr ✻ Leyletü'l-kadri ḫayrun min elfi şehr ✻ Tenezzelü'l-melāiketü verrûhu fîhâ bi iẕni rabbihim min külli emr ✻ Selâmün hiye hattâ matla'ı'l-fecr ✻

Abdestin farzları

Abdestin farzları dörttür:

  1. Yüzünü yıkamak,
  2. Ellerini dirsekleriyle beraber yıkamak,
  3. Başının dörtte birini meshetmek, yani elini su ile ıslatarak başına sürmek,
  4. Ayaklarını (topuklarıyla beraber) yıkamak.

Abdestin sünnetleri

  1. Niyet etmek,
  2. Eûzü ve Besmele ile başlamak,
  3. Evvelâ ellerini bileklerine kadar yıkamak,
  4. Misvak kullanmak,
  5. Bir âzâ kurumadan diğerini yıkamak,
  6. Ağzına ve burnuna üç kere su vermek,
  7. Kulağını meshetmek,
  8. El ve ayak parmaklarını hilâllemek,
  9. Âzâları üçer kere yıkamak,
  10. Başını kaplama meshetmek,
  11. Abdesti tertip üzere almak; yani abdest âzâlarını sırasıyla yıkamak,
  12. El ve ayaklarını yıkamaya parmak uçlarından başlamak.

Abdest alırken okunacak birçok duâ olmakla beraber evlâ olan bütün âzâlarını yıkarken besmele çekip kelime-i şehâdet getirmektir.

Abdestin mekruhları

  1. Sağ el ile sümkürmek,
  2. Abdest âzâlarından birini üç defadan fazla veya eksik yıkamak,
  3. Suyu yüzüne çarpmak,
  4. Güneşte ısıtılmış su ile abdest almak.
  5. Suyu çok az kullanmak veya israf etmek,
  6. Abdest alırken konuşmak,
  7. Abdestin sünnetlerini terk etmek.

Abdesti bozan şeyler

  1. Önden ve arkadan idrar, kan, gâita gibi necâset ve meni çıkmak,
  2. Vücuttan kan, irin ve sarı su akmak,
  3. Ağız dolusu kusmak,
  4. Delirmek,
  5. Sarhoş olmak,
  6. Bayılmak,
  7. Arkadan yel çıkmak,
  8. Yan yatarak veya iki ayağını yana çıkarıp oturağı boşta kalacak şekilde veya bağdaş kurarak oturup uyumak. (Oturağı yere tamamen yerleştirmek sûretiyle uyumak abdesti bozmaz.)
  9. Namaz içinde başkası işitecek kadar gülmek,
  10. Dişlerin arasından çıkan kan, tükürüğe denk veya tükürükten fazla olmak.

Kan tükürükten az olduğu zaman, abdesti bozmadığı gibi, tıraş olmak, tırnak kesmek de abdesti bozmaz.

Sıkça sorulan sorular

Abdest nasıl alınır?

Mümkünse kıbleye dönülüp Eûzü ve Besmele çekilir. Eller bileklere kadar üç kere yıkanır, misvak kullanılır, ağza ve burna üçer kere su verilir. Abdeste kalb ile niyet edilip yüz üç kere yıkanır; önce sağ, sonra sol kol dirsekle beraber üç kere yıkanır. Başın dörtte biri, kulaklar ve boyun meshedilir; son olarak önce sağ, sonra sol ayak yıkanır.

Abdestin farzları nelerdir?

Abdestin farzları dörttür: yüzünü yıkamak, ellerini dirsekleriyle beraber yıkamak, başının dörtte birini meshetmek ve ayaklarını topuklarıyla beraber yıkamak.

Abdesti bozan şeyler nelerdir?

Önden ve arkadan necâset ve meni çıkması, vücuttan kan, irin ve sarı su akması, ağız dolusu kusmak, delirmek, sarhoş olmak, bayılmak, arkadan yel çıkması, oturağı boşta kalacak şekilde uyumak, namaz içinde başkası işitecek kadar gülmek ve dişlerden çıkan kanın tükürüğe denk veya fazla olması abdesti bozar.

Abdestin sünnetleri kaç tanedir?

Muhtasar İlmihal'de abdestin on iki sünneti sayılır: niyet etmek, Eûzü ve Besmele ile başlamak, önce elleri bileklere kadar yıkamak, misvak kullanmak, bir âzâ kurumadan diğerini yıkamak, ağza ve burna üç kere su vermek, kulağı meshetmek, parmakları hilâllemek, âzâları üçer kere yıkamak, başı kaplama meshetmek, tertip üzere almak ve yıkamaya parmak uçlarından başlamak.

Abdest alırken hangi duâ okunur?

Abdest alırken okunacak birçok duâ olmakla beraber evlâ olan, bütün âzâları yıkarken besmele çekip kelime-i şehâdet getirmektir.

Abdestten sonra ne okunur?

Kelime-i şehâdet getirilir, "Sübhânekellâhümme ve bihamdik. Eşhedü en lâ ilâhe illâ ente estağfiruke ve etûbü ileyk" duası ve 1, 2 veya 3 defa Kadr sûresi okunur.

Uyumak abdesti bozar mı?

Yan yatarak veya oturağı boşta kalacak şekilde ya da bağdaş kurarak oturup uyumak abdesti bozar. Oturağı yere tamamen yerleştirmek sûretiyle uyumak abdesti bozmaz.

Tırnak kesmek ve tıraş olmak abdesti bozar mı?

Hayır. Tıraş olmak ve tırnak kesmek abdesti bozmaz.

İlgili yazılar

Daha ayrıntılı okumak için

Bu yazı, Fazilet Neşriyat'ın Muhtasar İlmihal kitabından hazırlanmıştır. Konunun tamamını Fazilet Takvimi uygulamasındaki Muhtasar İlmihal bölümünden okuyabilir ya da kitabı Çamlıca Kitap'tan satın alabilirsiniz.

Paylaş

Paylaşarak başkalarının da faydalanmasına vesile olun.

Yardıma mı ihtiyacınız var?