Kıblenin Tespiti ve “Kıble Saati”

Geri

Kıble saati güneşin, bir yerin, bir şehrin kıble açısına veya belli bir açı farkına (90-180 derece gibi) denk geldiği vakittir. O vakitte güneşe bakılarak kıble tesbit edilir.
Meselâ Türkiye, Avrupa ülkeleri, Afrika Ülkeleri ve Türk cumhuriyetleri ile Avustralya'nın Perth Şehrinde; Namaz vakitleri cetvelinde gösterilen şehrin o günkü kıble saati vaktinde güneşe doğru dönen kimse, kıbleye dönmüş olur.

Kıble saatinin özellikleri:
• Kıble saati, namaz vakitleri gibi her şehir için ayrıdır ve günlük olarak değişir ve takvimlerimizde vakit cetvelinin en sonunda “Kıble S” sütün başlığı ile yer almaktadır.
• Kıble istikâmetinin tesbitinde kıble saati en pratik ve sıhhatli metottur. Çünkü; sıhhatli yön gösterebilecek teknik âletler herkesin elinde bulunamayabilir.
• Manyetik alanda da cep telefonu vs. gibi sebeplerden dolayı kirlenmeler olmuştur. Meselâ bina içinde pusula ile yapılan ölçümün yönünü saptıran pek çok unsurla karşılaşılır. Binanın yapısında bulunan demirler, elektrik-telefon kabloları, su, kalorifer ve yangın söndürme boruları ile cep telefonları, telsiz, radyo ve televizyon dalgaları ve sâir faktörler pusulanın gerçek yönden sapmasına sebep olur. Pusula ile sıhhatli ölçüm büyük şehirlerde neredeyse imkansız hale gelmiştir. Kıble tayininde bu sapmalardan kurtulup, kesin ve hatasız tesbit için kıble saati kullanmak en uygun yoldur.

Bir yerde pratik olarak kıble tespiti:

Günün takviminde, bulunduğu şehrin namaz vakitleri cetvelinin son sütünundaki  “kıble saati” vaktinde, güneşe doğru dönen kimse kıbleye dönmüş olur. Aynı dakikada bulunduğu yerde güneş gören pencere çerçevesinin gölgesi kıble istikametindedir. Gölgenin üstüne düzgün bir çıta vs. koyup işaretlenerek bu istikamet sabitlenebilir. Böylece en pratik ve en doğru bir şekilde kıble yönü tespit edilmiş olur.

Dünyadaki bazı yerlerin coğrafî konumunun yani enlem ve boylamı ile yerküre hareketlerinin ve dünyanın eğiminin bir neticesi olarak güneş gündüz kıble açısına denk gelmez. Bu vaziyet, bazı ülkelerde bütün yıl boyunca, bazı yerlerde ise yılın belli günlerinde meydana gelmektedir. Böyle yerlerde Kıble saati olarak; Kıble Sağ, Kıble Sol veya Kıble Arka gibi kavramlarla ifade edilen vakitler kullanılır.

1- KIBLE SAĞ: Güneş, kıble açısının 90 derece sağına geliyorsa, Kıble Saati, Kıble sağ olarak verilir. Bir kimse bu gibi yerlerde, belirtilen zamanda güneşe dönerse tam sağ tarafı kıble olur. Japonya, Singapur, Malezya, Bangladeş Çin, Thailand, Honkong, Thaiwan, Filipinler ve Güney Kore'de kıble saati kıble sağ olarak verilmiştir. Kıble saati vaktinde güneşe dönen kimsenin sağ tarafı kıbledir.

2- KIBLE SOL: Güneş, kıble açısına gelmediği gibi, kıble açısının 90 derece sağına değil de, 90 derece soluna geliyorsa, Kıble Saati, “Kıble sol” olarak verilir. Buralarda yaşayanlar belirtilen zamanda güneşe döndüklerinde sol tarafları kıble olur. Senenin hiçbir gününde güneş kıble istikâmetine gelmediğinden İngiltere, Amerika, Kanada, Avustralya, Endonezya, ve Yeni Zellanda şehirlerinde o günkü kıble saati vaktinde, güneşe dönen kimsenin sol tarafı kıble olur.
İstisna: Amerika'nın Los Angeles şehrinde güneşe dönenin arkası kıbledir. “Kıble Arka” ile ifade edilir.
Avustralya'nın  Perth (WA) şehrinde ise -Türkiye ve Avrupa kıtası gibi- güneşe dönen kıbleye dönmüş olur. Bu da “Kıble ön” ile ifade edilmiştir.

3- KIBLE ARKA: Güneş kıble açısına gelmediği gibi, kıble açısının 90 derece sağına veya soluna da gelmeyip kıble açısının 180 derece uzağına geliyorsa, kıble saati; “Kıble Arka” olarak verilir. Buralarda yaşayanlar, belirtilen zamanda güneşi arka taraflarına aldıklarında yüzlerini kıbleye dönmüş olurlar. Takvimimizde yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'nin Los Angeles CA şehrindeGüneş senenin hiçbir gününde kıble istikâmetine gelmediğinden kıble saati “Kıble arka” olarak verilmiştir.

Kıble Saati'nin kıblelerin hatasız olarak tesbitinde mühim bir hizmet ifâ edeceğini ümit ediyoruz.